N.4611/2019 : Νέες Εργασιακές Ρυθμίσεις - Ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων

Αλλαγές στις εργασιακές διατάξεις

Ν. 4611/2019  (άρθρα  48 – 62 )

· Με το άρθρο 48 αντικαθίσταται η διάταξη του άρθρου 5 παρ. 3 του Ν. 3198/1955, σχετικά με τις προϋποθέσεις κύρους της καταγγελίας συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου και πλέον στις υφιστάμενες προϋποθέσεις [: τήρηση έγγραφου τύπου, καταβολή αποζημίωσης απόλυσης και καταχώριση της απασχόλησης του μισθωτού στα μισθολόγια ασφαλίσεως] προστίθεται ότι η καταγγελία της σύμβασης εργασίας θα πρέπει να οφείλεται σε βάσιμο λόγο, θα πρέπει δηλαδή, να οφείλεται σε λόγο που να συνδέεται με την ικανότητα ή τη συμπεριφορά του απολυομένου ή να βασίζεται σε λειτουργικές / οικονομοτεχνικές ανάγκες της επιχείρησης. Επομένως, η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου παύει να είναι αναιτιολόγητη δικαιοπραξία και πλέον ο εργοδότης, εφόσον αμφισβητηθεί το κύρος της απόλυσης από την πλευρά του εργαζομένου, φέρει το βάρος να αποδείξει πως συνέτρεχε βάσιμος λόγος, για να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας του εργαζομένου.

Παρατήρηση 1η : Η αντιστροφή του βάρους απόδειξης, σε σχέση με το λόγο που απαιτείται να συντρέχει, για δικαιολογήσει την καταγγελία της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου, απαιτεί πλέον ιδιαίτερη προσοχή από την πλευρά των επιχειρήσεων, αφού η αδυναμία απόδειξης ενός «βάσιμου λόγου» θα επιφέρει την ακύρωση της απόλυσης, ασχέτως αν ο εργαζόμενος δεν καταφέρει να αποδείξει πως η καταγγελία της σύμβασής του υπήρξε καταχρηστική.

Παρατήρηση 2η :  Σε κάθε περίπτωση, δεν απαιτείται να αναφέρεται στο Έγγραφο της Καταγγελίας ο «βάσιμος λόγος».

· Με το άρθρο  49 αντικαθίστανται οι διατάξεις των άρθρων 652 και 679 ΑΚ . Το ά. 652 ΑΚ αναφέρεται στην επιμέλεια που οφείλει να επιδεικνύει ο εργαζόμενος κατά την εκτέλεση της εργασίας που ανέλαβε, καθώς και στο πώς πρέπει να κρίνεται ο βαθμός της επιμέλειάς του. Με τη νέα διάταξη απαλείφεται η ευθύνη των εργαζομένων για ζημία που προξενείται στον εργοδότη από αμέλεια [επομένως, ο εργαζόμενος ευθύνεται μόνο εάν με δόλο προξένησε ζημία στον εργοδότη] και προβλέπεται η δυνατότητα του Δικαστηρίου να απαλλάξει τον εργαζόμενο, ιδιαιτέρως σε περίπτωση ελαφράς αμέλειας, ή να κατανείμει τη ζημία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Περαιτέρω, στο ά. 679 ΑΚ προστίθεται, στις περιπτώσεις που δεν επιτρέπεται συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου για παραίτηση του τελευταίου από τα δικαιώματά του, η περίπτωση της διεύρυνσης της ευθύνης του μισθωτού από το ά. 652 ΑΚ, όπως αυτό αντικαταστάθηκε.

Παρατήρηση : Με βάση τη νέα διάταξη, είναι άκυρη η συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου, δυνάμει της οποίας διευρύνεται η ευθύνη του τελευταίου για εξ αμελείας προκαλούμενες ζημίες στην επιχείρηση του εργοδότη.

·   Με το άρθρο 50 αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 38 του Ν. 1892/1990, σχετικά με το τεκμήριο παροχής εργασίας με πλήρη απασχόληση.

Το τεκμήριο - μαχητό κατά τη νομολογία – δημιουργείται, όταν η συμφωνία (για την πάσης φύσεως μερική απασχόληση) δεν καταρτισθεί εγγράφως ή όταν δεν γνωστοποιηθεί εντός οκτώ (8) ημερών από την κατάρτιση στην Επιθεώρηση Εργασίας (έντυπο Ε9). Επίσης,όταν πρόκειται για εκ περιτροπής απασχόληση, όταν η απόφαση (μονομερής επιβολή) ή η συμφωνία δεν γνωστοποιηθεί εντός οκτώ (8) ημερών στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Παρατήρηση :  Αντικαθίστανται δύο διατάξεις του άρθρου 38 του Ν. 1892/90 (οι παρ. 1 και 3), ώστε να αναφέρεται σε αμφότερες τις διατάξεις, τόσο η έγγραφη κατάρτιση της συμβάσεως όσο και η γνωστοποίηση σε 8 ημέρες, των οποίων η έλλειψη οδηγεί στη δημιουργία τεκμηρίου περί παροχής εργασίας πλήρους απασχόλησης. Το τεκμήριο δημιουργείται τόσο από την παράλειψη μιας εκ των δύο διατυπώσεων όσο, και κατά μείζονα λόγο, και από την παράλειψη και των δύο διατυπώσεων (έγγραφο και γνωστοποίηση).

· Με το άρθρο 51 καθιερώνεται η υποχρέωση καταβολής της αποζημιώσεως και του αντίστοιχου φόρου (εφόσον η αποζημίωση υπερβαίνει το ποσό των 60.000,00 €) μέσω λογαριασμού πληρωμών. 

Παρατήρηση : Η σχετική υποχρέωση ξεκινά από 1.7.2019.

·  Με το άρθρο 52 καθιερώνεται υποχρέωση καταβολής της αποζημιώσεως (όπου προβλέπεται) καθώς και των ασφαλιστικών εισφορών των μαθητευομένων, σπουδαστών και φοιτητών που πραγματοποιούν πρακτική άσκηση ή μαθητεία σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, μέσω λογαριασμού πληρωμών. Για το σκοπό αυτό, κάθε υπόχρεη επιχείρηση πρέπει να υπογράφει σχετική σύμβαση με πάροχο  υπηρεσιών πληρωμών που επιλέγει. Επίσης, προβλέπεται ότι η μη τήρηση των ανωτέρω συνεπάγεται τη διακοπή της σύμβασης μαθητείας ή της πρακτικής άσκησης και τον αποκλεισμό των επιχειρήσεων από τα προγράμματα μαθητείας και πρακτικής άσκηση για δύο (2) έτη.

Παρατήρηση 1η : Αποζημίωση οφείλεται σε μαθητές του ΟΑΕΔ, καθώς και στους σπουδαστές ΤΕΙ. Δεν προβλέπεται για σπουδαστές ΑΕΙ.

Παρατήρηση 2η : Ασφαλιστικές εισφορές οφείλονται για όλες τις κατηγορίες που αναφέρονται στο άρθρο.

Παρατήρηση 3η : Η σχετική υποχρέωση ξεκινά από 1.7.2019

· Με το άρθρο 53  αντικαθίσταται το Βιβλίο Αδειών, καθώς και η γνωστοποίηση της χορηγήσεως της αδείας αναψυχής στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου και προβλέπεται η ηλεκτρονική αναγγελία της χορηγήσεως της αδείας «έως και μία ώρα μετά την έναρξη πραγματοποίησής της». Σε περίπτωση μη τήρησης της σχετικής διάταξης προβλέπονται σχετικές κυρώσεις.

Παρατήρηση : Η ισχύς της διατάξεως θα αρχίσει από τη δημοσίευση της προβλεπομένης Υπουργικής Αποφάσεως.

· Με το άρθρο 54 προβλέπεται η δυνατότητα προσβάσεως των εργαζομένων στο  πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για την ανάκτηση δεδομένων που αφορούν στην εργασιακή τους σχέση.

Παρατήρηση : Η ισχύς της διατάξεως θα αρχίσει από τη δημοσίευση της προβλεπομένης Υπουργικής Αποφάσεως.

·  Με το άρθρο 55 καθιερώνεται η υποχρέωση του εργοδότη να αναγγέλλει στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ  τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος (μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα), το οποίο χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ή διανομή προϊόντων και αντικειμένων.

Παρατήρηση : Η ισχύς της διατάξεως θα αρχίσει από τη δημοσίευση της προβλεπομένης Υπουργικής Αποφάσεως.

· Με το άρθρο 56 θεσπίζονται διατάξεις για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων που χρησιμοποιούν μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα για τη μεταφορά ή τη διανομή προϊόντων κλπ. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι ο εργοδότης οφείλει με δική του επιβάρυνση να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε τα οχήματα να είναι κατάλληλα προσαρμοσμένα και συντηρημένα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων και να χορηγεί στους μισθωτούς κατάλληλο εξοπλισμό. Για τα πιστοποιητικά και τα προβλεπόμενα λοιπά έγγραφα που οφείλει να διαθέτει ο εργοδότης, σχετικά με την ορθή συντήρηση των οχημάτων, το είδος και οι προδιαγραφές του εξοπλισμού προστασίας, οι προδιαγραφές και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προσαρτώμενου αποθηκευτικού χώρου στα οχήματα, ο φορέας πιστοποίησης της ευστάθειας του οχήματος, η πρότυπη γραπτή εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου για τις δραστηριότητες αυτές και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της νέας διάταξης θα καθοριστούν με σχετική Υπουργική Απόφαση.

Ωστόσο, σχετικά με τον εξοπλισμό μέχρι την έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, προβλέπεται ότι ως κατάλληλος εξοπλισμός προστασίας ορίζεται το προστατευτικό κράνος, πανωφόρι κατάλληλο για την προστασία του αναβάτη του μοτοποδήλατου ή της μοτοσυκλέτας, αδιάβροχη προστασία, γάντια και ανακλαστικό γιλέκο.

Προβλέπεται επίσης, η καταβολή από τον εργοδότη πρόσθετης μηνιαίας αποζημιώσεως για τη χρήση και συντήρηση του οχήματος, στους εργαζομένους που χρησιμοποιούν δικής τους ιδιοκτησίας μοτοποδήλατο ή μοτοσυκλέτα, η οποία ισούται τουλάχιστον με το 15 % του νομίμου κατώτατου μηνιαίου μισθού ή της αντίστοιχης προκύπτουσας αναλογίας σε περίπτωση μερικής απασχόλησης. Η αποζημίωση δεν υπόκειται σε κρατήσεις ασφαλιστικών εισφορών, καταβάλλεται από τους εργοδότες μέσω λογαριασμού πληρωμών και αποτυπώνεται διακριτά στα χορηγούμενα εκκαθαριστικά σημειώματα αποδοχών.

 

·   Το άρθρο 57 αφορά δανεισμό εργασίας οδηγών σε επιχειρήσεις ΚΤΕΛ.

 

·   Με το άρθρο 58 προβλέπεται η αναστολή των προθεσμιών του άρθρου 6 του Ν. 3198/1955 (τρίμηνη για προσβολή του κύρους της απόλυσης και εξάμηνη για την διεκδίκηση της αποζημίωσης απόλυσης), κατά το χρονικό διάστημα από την υποβολή στην Επιθεώρηση Εργασίας της αιτήσεως του εργαζομένου, για απαιτήσεις του σχετικές με την καταγγελία και την οφειλόμενη αποζημίωση, μέχρι της συντάξεως των προβλεπόμενων πρακτικών των παρ. 5 και 6 του άρθρου 3 του Ν. 3996/11 (συμφιλιωτική διαδικασία και διαδικασία επιλύσεως εργατικών διαφορών), στα οποία διατυπώνεται η αιτιολογημένη άποψη του Επιθεωρητή ή η αιτιολογημένη γνώμη περί της αδυναμίας διατύπωσης αιτιολογημένης άποψης και η άποψη του Επιθεωρητή επί της διαφοράς αντίστοιχα.

·   Στο άρθρο 59 επαναλαμβάνεται η διάταξη του άρθρου 37 παρ. 1 του Ν. 4488/17 για την υποχρέωση αναγγελίας στο ΕΡΓΑΝΗ του απασχολουμένου σε οικοδομικές εργασίες ή τεχνικά έργα προσωπικού προ της ενάρξεως της ημερησίας απασχολήσεως.

Παρατήρηση : Όπως αναφέρεται στο άρθρο 37 του Ν. 4488/17, η διάταξη θα ισχύσει από της εκδόσεως της προβλεπομένης αποφάσεως.

·      Με το άρθρο 60 τίθενται κριτήρια στο άρθρο 24 παρ. 2 του Ν.3996/11, βάσει των οποίων επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας.

Παρατήρηση : Στο νόμο προβλέπεται η έκδοση Υπουργικής Αποφάσεως, με την οποία θα εξειδικεύονται τα κριτήρια, θα καθορίζεται η μέθοδος υπολογισμού του προστίμου και θα προβλέπονται οι περιπτώσεις, στις οποίες το ύψος του προστίμου μπορεί να αναπροσαρμόζεται.

Επίσης, προβλέπεται ότι θα εκδοθεί Υπουργική Απόφαση, με την οποία θα προσδιορίζονται συγκεκριμένα ποσά ανά παράβαση για τις περιπτώσεις της : αα. μη ανάρτησης πίνακα προσωπικού και προγράμματος ωρών εργασίας, ββ. μη επίδειξης βιβλίου αδειών, γγ. μη επίδειξης ειδικού βιβλίου υπερωριών, δδ. μη επίδειξης βιβλίου ημερήσιων δελτίων απασχολούμενου προσωπικού οικοδομικών και τεχνικών έργων, εε. μη ανάρτηση κανονισμού εργασίας σε υπόχρεες επιχειρήσεις, στστ. μη επίδειξης εντύπων όρων ατομικών συμβάσεων εργασίας του προσωπικού, ζζ. μη επίδειξης εκκαθαριστικών σημειωμάτων αποδοχών για το τελευταίο τουλάχιστον τρίμηνο, ηη. μη χρήσης ή/και μη χορήγησης Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) σε οικοδομικές εργασίες, θθ. μη επίδειξης της απαιτούμενης άδειας σε χειριστές Μηχανημάτων Έργου, ιι. μη επίδειξη πιστοποιητικού απαλλαγής από επικίνδυνα αέρια σε ναυπηγοεπισκευαστικές εργασίες, ιαια. μη επίδειξης πιστοποιητικού ελέγχου ανυψωτικών μηχανημάτων,ιβιβ. μη επίδειξης του βιβλίου δρομολογίων των οδηγών φορτηγών αυτοκινήτων και οδηγών τουριστικών λεωφορείων και ιγιγ. μη επίδειξης του βιβλιαρίου εργασίας των οδηγών τουριστικών λεωφορείων.


· 
Το άρθρο 61 αφορά εξαίρεση υπαλλήλων ΣΕΠΕ και του Υπ. Εργασίας από την αυτόφωρη διαδικασία για αδικήματα που διώκονται κατ’ έγκληση και φέρεται ότι διεπράχθησαν κατά την εκτέλεση ή με αφορμή των υπηρεσιακών τους καθηκόντων.

·     Με το άρθρο 62 προστίθεται στο άρθρο 28 του Ν. 3996/2011 διάταξη, με την οποία προβλέπονται κυρώσεις [: ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός  (1) έτους  ή / και  χρηματική ποινή τουλάχιστον  εννιακοσίων (900 €) ευρώ] στον εργοδότη ή τον διευθυντή ή τον εκπρόσωπο επιχείρησης ή οποιονδήποτε τρίτο σε περίπτωση παρεμποδίσεως της εισόδου, της διενέργειας  ή της διακοπής ελέγχου σε υπάλληλο του ΣΕΠΕ ή του Υπ. Εργασίας, ή σε περίπτωση που κάποιος εξ αυτών αρνείται να παράσχει ή παρέχει ψευδή στοιχεία και πληροφορίες.

 Επιμέλεια : Θάλεια Κανταρά, Δικηγόρος